O PROJEKTANCIE RATUSZA W DROHOBYCZU
Muzeum Narodowe w Lublinie wydało ciekawą monografię Mariana Nikodemowicza, który zaprojektował m.in. ratusz w Drohobyczu. Był wybitnym architektem, pedagogiem, wykładowcą Politechniki Lwowskiej, jak również ciekawym malarzem, szczególnie – akwarelistą.

Monografia Lidii Kwiatkowskiej-Frejlich, autorka monografii przyznaje, że nie zachowało się zbyt wiele bardziej bogatych relacji o życiu prywatnym i towarzyskim tego lwowskiego architekta, wiadomo, że malarstwo było dla niego twórczością bardzo ważną i równoległą do pracy projektowej. Podkreśla się, że jego twórcza osobowość architekta nie wyrażała się w debatach o stylach, lecz w systematycznej pracy projektowej.



PROJEKTANT SOLIDNY I RZETELNY
Dlatego pierwsze zdanie książki brzmi tak: „Marian Nikodemowicz pozostał w ludzkiej pamięci jako człowiek rzetelnie wykonywujący swoją pracę, fachowiec niewdający się w dyskusje”.
Jego największym, życiowym osiągnięciem było zwycięstwo w konkursie na projekt Muzeum Narodowego w Warszawie (1924). Jednak projekt ten nie został zrealizowany, toczono wtedy żywe dyskusje nam „wskazaniem” dla stolicy Polski stylu najważniejszej zabudowy, aby wpisywała się w tradycję i zarazem wnosiła nowe trendy.
Na stronie dedykowanej architekturze znajdujemy taką esencjonalną notę o działalności Mariana Nikodemowicza:
„Arch. Marian Aleksander Nikodemowicz, 02.02.1890, Mielnica k. Tarnopola - 08.02.1952, Lwów. Architekt, wykładowca akademicki. Członek SARP O. Lwów (do 1939). Absolwent Wydziału Architektonicznego Politechniki Lwowskiej (1915).
Asystent, starszy asystent, adiunkt w katedrze budownictwa ogólnego na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej (1914-28). Wykładowca budownictwa ogólnego na Wydziałach Inżynierii i Architektonicznym Politechniki Lwowskiej (1917-18). Nauczyciel budownictwa ogólnego i rysunku odręcznego w Państwowej Szkoły Przemysłowej we Lwowie (1927-28, 1930-36). Docent i starszy wykładowca perspektywy malarskiej oraz geometrii wykreślnej na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej (1940-50). Własne biuro architektoniczne (od 1927).
Autor m.in.: gmach profesorski, ul. Supińskiego 11 (ob. Kociubińskiego), Lwów; Zakład Wychowawczy im. Abrahamowiczów we Lwowie; kościół w Brzuchowicach; ratusz w Drohobyczu; kamienica ul. Potockiego 76 (ob. Czuprynki), Lwów; Centralny Dom Zdrojowy w Morszynie (1934).
Konkursy m.in.: na gmach Urzędu Wojewódzkiego i Sejmu Śląskiego w Katowicach (1923) - współautor Eugeniusz Czerwiński - II nagroda; - na projekt gmachu Muzeum Narodowego w Warszawie (1924) - I nagroda.
Ojciec architekta Aleksandra Nikodemowicza (1923-2015). Pochowany na Cmentarzu Janowskim we Lwowie.”
/źródło: https://www.archimemory.pl/pokaz/marian_aleksander_nikodemowicz,19343/ 
RATUSZ W DROHOBYCZU
Przebudowę ratusza w Drohobyczu, którego budynek był w złym stanie, zaprojektował Marian Nikodemowicz razem z Janem Semkowiczem w 1924. Projekt później podsumowano tak: „Architektura ratusza jest utrzymana w formach zmodernizowanego klasycyzmu”. Opis zastosowanych rozwiązań potwierdza taką opinię. „Na zewnątrz funkcję ratusza podkreślała wysoka i smukła oktogonalna wieża z tarasem widokowym i barokizującym hełmem dekorowana rzeźbami orłów, które zostały usunięte w czasach komunistycznych”. Jednakże historii przebudowy ratusza w Drohobyczu jest o wiele dłuższa, nie znajdziemy jej w niniejszej książce, bo to nie ona jest jej tematem. Tutaj wspomnijmy o tym, że po raz pierwszy do przebudowy ratusza w Drohobyczu przymierzono się w 1913 roku. Wtedy na konkurs ogłoszony przez Koła Architektów Polskich we Lwowie, wpłynęło aż 47 prac, niemniej żadna na jury nie zrobiła dominującego wrażenie, przyznana dwie drugie i dwie trzecie nagrody. Żadnego projektu nie zrealizowano, niektóre z nich były bardzo zaskakujące a nawet dziwne. Zatem upłynęło jeszcze dziesięć lat, nim do przebudowy ratusza w Drohobyczu doszło, już w innych warunkach polityczno-społecznych.

Akwarele Mariana Nikodemowicza, Lwów

SYN ANDRZEJ
Marian Nikodemowicz miał trzech synów, jeden został architektem, drugi kompozytorem, trzeci lekarzem, wszyscy byli uzdolnieni muzycznie i z powodzeniem grywali na fortepianie.
Andrzej Nikodemowicz (1925-2017), syn Mariana, wybitny kompozytor muzyki współczesnej, w tym sakralnej, wydaje się jedynym z tej trójki potomków, który „otarł się” o Drohobycz. Cieszył się wielkim szacunkiem w Ukrainie, i swoim Lwowie, jak i potem w Polsce, w swoim Lublinie, kiedy został zmuszony w 1980 roku do wyjazdu ze Lwowa. Dzisiaj noty biograficzno-twórcze przedstawiają go zarówno jako kompozytora polskiego jak i ukraińskiego. Z czasem Andrzej Nikodemowicz powracał do Lwowa (i na Ukrainę), zapraszany na festiwale i koncerty, honorowany. W 2010 roku odwiedził Drohobycz w elitarnym towarzystwie muzykologów, muzyków i kompozytorów; odbyło się spotkanie z nim w sławnej Sali Marmurowej ratusza i zaproszono go do wejścia na taras widokowy ratuszowej wieży, zaprojektowanej przez jego ojca.

Czy Bruno Schulz, który krótko studiował na Politechnice Lwowskiej, ale zapewne i później znał to środowisko, zetknął się z Marianem Nikodemowiczem?

***
Z monografią można zapoznać się przez pobranie kopii w formacie pdf:
http://zamek-lublin.pl/wp-content/uploads/2021/04/Marian_Nikodemowicz.pdf
Wydawca jest Muzeum Narodowe w Lublinie, publikacja została przygotowana w ramach działań Muzeum Ziem Wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, 2021.

red