Imieniny: Apolinarego, Filipa, Róży
  Aktualności
  W Lublinie
  W Drohobyczu
  Wszędzie
  Polecamy
  Archiwum
  Warte uwagi
  Kategorie
   Stowarzyszenie
   Partnerzy
   Projekty
  Bruno4ever

  Tagi

cytaty o schulzu eon horusa bruno o schulzu zwierciad??o nasi arty??ci filmy szpilki jarecka galeria bu??garii lublin krcha drohobycz leszek m?dzik festiwal 2012 noce nieznanaukraina g??recka golberg
  Ramka


MI?DZYNARODOWY FESTIWAL 
BRUNONA SCHULZA
W DROHOBYCZU
"ARKA WYOBRA?NI" 2018

 * DOFINANSOWANO ZE ??RODKÓW 
MINISTRA KULTURY 
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO RP


***

 Zrealizowano
z pomoc? finansow? 
miasta Lublin 
Bruno4ever 

BRUNOSCHULZFESTIVAL.ORG

Zrealizowano dzi?ki wsparciu 
Miasta Lublin w ramach obchodów 
700-lecia miasta w 2017 roku 

 ***

PROJEKT WSPÓ?FINANSOWANY PRZEZ 
MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH 
W RAMACH PROGRAMU 
"WSPÓ?PRACA W DZIEDZINIE
DYPLOMACJI PUBLICZNEJ 2012" 

 

Odwiedziło nas już:
539241 osób

PRZEPRASZAMY ZA CHWILOWY STAN I FUNKCJONOWANIE NASZEJ STRONY WWW.  

Aktualności
100 LAT NIEPODLEG?O??CI. Schulz i Pi??sudskim. Pisarz i w??dz.


To nieprawdopodobne, a jednak powsta??a taka antologia literacka, w której tekst Brunona Schulza wprost s?siaduje z fragmentem z „Dziadów” Adama Mickiewicza oraz z wyrywkami z poematów Juliusza S??owackiego i Cypriana Kamila Norwida. Co wi?cej, s?siaduje jako poprzedzaj?cy, wprowadzaj?cy, zapowiadaj?cy, a nawet nie b?dzie wielkiej przesady, ??e powiemy - jakby to nie brzmia??o – ??e jako tekst „wieszcz?cy”. Powód takiego s?siadowania jest jednoznaczny i wielki - to posta? mityczna dla Polski Niepodleg??ej: Marsza??ek Józef Pi??sudski.

Antologia „W blasku legendy. Kronika poetycka ??ycia Józefa Pi??sudskiego” bardzo rzadko bywa przywo??ywana przez pasjonatów i badaczy twórczo??ci Brunona Schulza. Ukaza??a si? w 1988 roku w Pary??u, w s??awnej (pocz?tkowo oczywi??cie emigracyjnej) oficynie Editions Spotkania za??o??onej przez Piotra Jegli??skiego w 1978, nawi?zuj?cej w nazwie do pisma „Spotkania” potajemnie wydawanego w Lublinie; to legendy niezale??nego ruchu wydawniczego i filary polskiej, niezale??nej my??li antykomunistycznej. Ksi???k? opracowa??, zebra?? materia??y, zredagowa?? i noty przygotowa?? Krzysztof Andrzej Je??ewski, poeta, eseista, t??umacz, redaktor, od 1970 na emigracji we Francji; wybitny popularyzator poezji polskiej we Francji, autor fundamentalnych opracowa?? m.in. twórczo??ci Cypriana Kamila Norwida.
SCHULZ NAJWA??NIEJSZY
„W blasku legendy…” to rodzaj antologii, jedynej w swoim rodzaju, bo po pierwsze wyczerpuj?cej, zbieraj?cej bodaj ca??? wart? publikacji twórczo??? dedykowan? Józefowi Pi??sudskiego, a po drugie – oryginalnej i wyj?tkowej w??a??nie przez osob?, której jest po??wi?cona. W polskiej literaturze, szczególnie tej XX-wieczej, wiersze i opowie??ci inspirowane postaciami polityków i przywódców, a wi?c zakorzenione w kontek??cie bie???cej polityki i gor?cych tematów spo??ecznych, odbierane bywaj? jako rodzaj literatury us??ugowej i u??ytkowej, oddalaj?cej si? od wizji twórczo??ci wolnej i nieskr?powanej tak w tre??ci jak i formie, niezale??nie od tego, jak rozumiemy takie umocowania literatury. Z drugiej strony, nie by??o polityka w dziejach najnowszych Polski, który by??by tak bardzo identyfikowany z odzyskaniem przez Polsk? niepodleg??o??ci, który niejako personifikuje i uciele??nia wprost i pa??stwo i naród polski, scala wizje i dokonania, nadzieje i spe??nienia z ca??? groz? walki, do jakiej staje.
Krzysztof Andrzej Je??ewski nada?? antologii wyrazist? struktur? i to tak?, ??e pe??ni ona te?? funkcj? interpretacyjn? o posmaku mistycznym. Pierwszy rozdzia?? nazwa?? „Wizje nadej??cia” umieszczaj?c w nim na przyk??ad fragment z „Dziadów” Adama Mickiewicza, z „Anhellego” Juliusza S??owackiego, tak??e z Cypriana K. Norwida i Stanis??awa Wyspia??skiego. Kolejne rozdzia??y zaczynaj? si? od sekwencji „M??odo???, walka rewolucyjna” a ko??cz? „Na stra??y kraju”, „??mier? i pogrzeb” i „Ewokacje”.
Antologia liczy 598 stron, wierszy czy form prozatorskich jest kilkaset. Jeden wszak utwór zosta?? na tle tego uniwersum wyró??niony w sposób radykalny i wyj?tkowy, bo poprzedza ca??? antologi?, jej podzia?? na rozdzia??y. To niewielki esej Brunona Schulza „Powstaj? legendy”! Tak, tak, polski pisarz o korzeniach ??ydowskich z Drohobycza okazuje si? autorem najwa??niejszego i literacko najcenniejszego panegiryku na cze??? Marsza??ka Pi??sudskiego.
Ocieramy si? tutaj o sytuacj? zgo??a nieprawdopodobn? i mo??na przypuszcza?, ??e znacz?ca dla interpretacji twórczo??ci i biografii Brunona Schulza, ska??onych dziwnymi zabiegami jego licznych badaczy. Albowiem „Powstaj? legendy” opublikowano w Tygodniku Literackim nr 22 w roku 1935 i do czasu ukazania si? paryskiej antologii Je??ewskiego, czyli przez 53 lata nigdy tekstu tego w ca??o??ci nie wznowiono.
Nic wi?c dziwnego, ??e ???czenie nazwiska pisarza i wodza, Schulza z Pi??sudskim, wydawa??o si? jeszcze niedawno zabiegiem nieco szalonym, a mówi?c pro??ciej – nieuprawnionym.
TRZY RAZY O PI?SUDSKIM
Trzeba od razu przyzna?, ??e bodaj najlepsze, najbardziej naturalne i najwymowniejsze pierwsze zdanie, jakie wypada przywo??a?, zosta??o ju?? napisane. Zatem nie pozostaje mi nic innego, jak je przywo??a?: „Pi??sudski i Schulz? Zaskakuj?ce po???czenie. Przez ca??e lata czytania Schulza nie przysz??o mi – a chyba te?? innym - do g??owy, ??eby postawi? obok siebie te dwa nazwiska”. To zdanie otwiera szkic Stanis??awa Ro??ka „Mit jako wódz” z 1993 roku. Szkic ten jest pierwsz? i bodaj jedyn? podj?t? przez schulzologi? powa??niejsz? prób? zmierzenia si? z faktem, ??e Bruno Schulz opublikowa?? trzy krótkie eseje po??wi?cone Józefowi Pi??sudskiemu, „Powstaj? legendy” w 1935 roku a rok pó??niej „Wolno??? tragiczn?” i „Pod Belwederem”, teksty zaskakuj?ce, bo ca??kowicie schulzowskie a zarazem apologetyczne, które zmieniaj? dotychczasowy obraz Schulza w kilku istotnych kwestiach.
O tym, z jak ciekaw? i z??o??on? sytuacj? mamy do czynienia, dowodz? paradoksy recepcji tych trzech schulzowskich tekstów, recepcji z kategorii wysokich emocji, a nawet ocieraj?cej si? o dzia??ania o charakterze czynów podejrzanych. Teksty nigdy nie ukaza??y si? w ca??o??ci w kanonicznych wydaniach prozy autora „Sklepów cynamonowych”! Je??li zwa??y si?, jak bardzo skromny jest znany dorobek pi??mienniczy Schulza, ??e mie??ci si? w jednym tomie (poza listami) i to wcale „nie grubym”, sytuacj? wypada oceni? jako nadzwyczaj zaskakuj?c? i tajemnicz?. Eliminowanie tych wypowiedzi autora „Sklepów cynamonowych” mia??o ??wiadomy charakter - stwierdza kategorycznie W??adys??aw Panas, aczkolwiek wprost nie wyja??nia, co ma na my??li. W publikacji tekstów Schulza przygotowanej przez Jerzego Ficowskiego a wydanej w 1984 roku znajduj? si? fragmenty „Powstaj? legendy” i „Wolno??ci tragicznej”. Nie ma ??adnego z tekstów o Pi??sudskim w kanonicznym wydaniu Biblioteki Narodowej z 1989 roku pod redakcj? Jerzego Jarz?bskiego. Natomiast w innym kanonicznym wydaniu – „Opowiadania, eseje, listy” z 2000 roku pod redakcj? W??odzimierza Boleckiego „Powstaj? legendy” przedrukowano w ca??o??ci, dwa pozosta??e teksty we fragmentach. Razem i w ca??o??ci trzy eseje Schulza, o które nam tutaj chodzi ukaza??y si? po raz pierwszy w odr?bnym, specjalnym wydaniu, opracowanym przez Stanis??awa Ro??ka i ozdobionym jego esejem „Mit jako wódz” (z którego pochodzi przytoczony na wst?pie cytat) dopiero w 1993 roku. Siedem lat pó??niej ukaza??y si? w pe??nych wersjach w tomie schulzowskich szkiców krytycznych przygotowanym przez Ma??gorzat? Kitowsk?-?ysiak.
Józef Pi??sudski zmar?? 12 maja 1935 roku, uroczysto??ci pogrzebowe o niespotykanym rozmachu trwa??y od 13 do 18 maja. Po??wi?cony Marsza??kowi i jego pogrzebowi numer „Tygodnika Ilustrowanego” ukaza?? si? 2 czerwca. Na ok??adce umieszczono reprodukcj? obrazu Józefa ??wirysz-Ryszkiewicza, legionisty i malarza batalisty: monumentalny Pi??sudski na koniu w??ród ??o??nierzy, którzy patrz?, gdzie ich prowadzi wódz. Wra??enie robi? znakomite fotografie oddaj?ce dostoje??stwo i wielko??? wydarze?? pogrzebowych (jakby ju?? wtedy u??ywano… dronów). Numer otwiera?? tekst Jana Emila Skiwskiego Pi??sudski a Polska wieczna, zupe??nie dzisiaj zapomnianego krytyka literackiego mi?dzywojnia. Spo??ród innych autorów broni si? przed niepami?ci? bodaj tylko W??adys??aw Pobóg-Malinowski, historyk i wydawca pism Marsza??ka. Tekst Brunona Schulza Powstaj? legendy zamakietowano „wysoko”, jako trzeci, zajmuje jedn? stron? pisma. Zaczyna si? zdaniem akapitowym: „Legenda jest organem ujmowania wielko??ci, jest reakcj? ducha ludzkiego na wielko???”.
POWSTAJ? LEGENDY
Powstaj? legendy to zwi?z??y esej, w którym posta? Józefa Pi??sudskiego przedstawiona zostaje na tle charakterystyki epoki. ??ycie codzienne i generowany przez nie obraz dziejów opieraj? si? na wierze typowej dla epok ma??ych, ??e wszystko da si? podporz?dkowa? pewnym regu??om i da si? zrozumie?, mianowicie poprzez psychologi?, pragmatyzm i realistycznie traktowan? histori?. Nie ma tu miejsca dla wielko???, która jest czym?? odr?bnym i takiej unifikacji nie poddaje si? oraz zawiesza jej obowi?zywanie. Dlatego kiedy wielko??? pojawi si?, nie jest akceptowana, bo masa ludzka opiera si? tym, którzy j? prowadz? w wielko???. Kiedy umys?? ??yj?cy w codzienno??ci chce poj?? wielko???, stwarza konstrukcj? pod nazw? legenda. Schulz pisze z charakterystyczn? ironi? i przek?sem: Jest to nag??ówek, pierwszy prowizoryczny tytu?? romansu, którym brzemienna jest ludzko???. Wytycza si? granice ??wi?tego obszaru, na którym stan? ??wi?tynie i sanktuaria, akropol narodu – i zatyka si? na tym terenie tabliczk? z napisem: legenda. Co wi?cej, poniewa?? istota wielko??ci wyra??a si? w wielkich antynomiach, takich jak ta, ??e kto?? jest synem narodu a jednocze??nie jego ojcem i twórc?, specjali??ci od polityki, historii i moralno??ci rozparcelowuj? mi?dzy siebie te zrodzone z wielko??ci problemy, aby je skutecznie pomierzy? i opanowa?, czyli umniejszy?. Jednak??e, zdaje si? konkludowa? Schulz, wielko??ci takiej jak Pi??sudski nie da si? w ogóle w ten sposób obj?? i okre??li?. Wystarczy zestawi? go z Napoleonem, aby skonstatowa?, ??e Francuz dokona?? czynów wielkich i si? w nich spe??ni?? i wyczerpa??, zatem dopowiem od siebie: niczym mumia jest wdzi?cznym obiektem bada?? i egzegezy, natomiast – podkre??la Schulz - z Pi??sudskim jest zupe??nie inaczej: jego rola dziejowa dopiero si? zaczyna…
P?ASZCZ NA CA?? POLSK?
Warto przywo??a? wi?kszy i wa??ny (o czym przekonamy si? dalej) fragment z schulzowskiej konfrontacji Napoleon – Pi??sudski. Napoleon reprezentowa?? sam siebie. Ubra?? si? w histori? jak w p??aszcz królewski, zrobi?? z niej tren wspania??y dla swojej kariery. Jednym z momentów jego si??y by??o to, ??e by?? bez tradycji, nie obci???ony przesz??o??ci?. „Tamten wyszed?? z podziemi historii, z grobów, z przesz??o??ci. By?? ci???ki marzeniem wieszczów, mglisty rojeniami poetów, obci???ony m?cze??stwem pokole??. By?? ca??y dalszym ci?giem. Ci?gn??? za sob? przesz??o???, jak p??aszcz ogromny na ca??? Polsk?” - to s? te najs??awniejsze Schulza zdania o Pi??sudskim.
Warto zajrze? si? na stron? internetow? Instytutu Józefa Pi??sudskiego w Warszawie i zapozna? si? z Konterfektem Rodu Pi??sudskich, obszernym rodzajem studium genealogiczno-biograficznego pióra Wies??awa Jana Wysockiego, prezesa zarz?du Instytutu.
Podsumowuj?c tekst Wysocki przywo??uje, rzecz jasna, tylko s??owa Schulza. Pisze: mia?? racj? Bruno Schulz kre??l?c jego /Pi??sudskiego – przyp. GJ/ rodowód: „wyszed?? z podziemi historii, z grobów, z przesz??o??ci. By?? ci???ki marzeniem wieszczów, mglisty rojeniami poetów, obci???ony m?cze??stwem pokole??. By?? ca??y dalszym ci?giem. Ci?gn??? za sob? przesz??o???, jak p??aszcz ogromny na ca??? Polsk?”.
Tymczasem, jak zaznaczono, teksty drohobyckiego pisarza o Marsza??ku Pi??sudskim s? nie byle jakim zmartwieniem. Albowiem autor „Sklepów cynamonowych” ma ugruntowana opini? twórcy zupe??nie odleg??ego od spraw bie???cej polityki i mediów. Co wi?cej, poj?cia mitu i mityzacji rzeczywisto??ci, które s? fundamentem jego filozofii twórczo??ci odwo??uj? si? do niewyra??alnych ??róde?? twórczo??ci. A tymczasem Schulz pisze, ??e mit oto wyrazi?? si? i to w konkretnym cz??owieku, Marsza??ku… Jest formu??a, która te sprawy wyja??nia, prosta i oczywista, ??e nale??y odró??ni? twórczo??? od biografii…
Grzegorz Józefczuk

Obszerny tekst na poruszany temat zosta?? opublikowany w kwartalniku „Akcent” nr 4 (150) 2017, w tomie pod has??em „Józef Pi??sudski w dzie??ach kultury i w ??wiadomo??ci spo??ecznej (w 150. rocznic? urodzin)”: Grzegorz Józefczuk, „Schulz o Pi??sudskim. I co z tego wynik??o”, ss.128-134.

 WYKORZYSTANO FRAGMENTY tekstów przygotowanych w ramach stypendium MKiDN 2017 „Ha! Schulz? Biografia i recepcja, mity i dyskursy. Trzy eseje o zmy??leniach”.
Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


28-02-2018, 11:00:47


  Festiwale






  NewsLetter

Podaj swój e-mail



Bądź na bieżąco
z najważniejszymi wydarzeniami związanymi
z postacią Brunona Schulza




Kultura w Lublinie
BRUNO SCHULZ MUSEUM DROHOBYCZ
Polecamy:    ??      Brama_Grodzka      PRZYPINKA.PL      Kurier_Galicyjski      Instytut_Polski w Kijowie      EAST-CULTURE      Zaxid.net      Lonia / Maydan Drohobycz      Wikipedia Ukr      Nowa Europa Wschodnia      ZBRUCZ Pismo internetowe      Rada Miasta Drohobycz   
Copyright © Stowarzyszenie | Projekt: Paweł Górski | Wykonanie: ATLabs